احمد جَلی / مروری بر سه دوره حضور ایران در بسکتبال دانشجویان جهان

احمد جَلی بسکتبال را اواخر دهه ۲۰ در دوره دبیرستان زیر نظر حسین کاراندیش در باشگاه نیرووراستی آغاز کرد. تا آن زمان جلی ورزشکار شنا و شیرجه هم بود و در مسابقه‌های مختلف مدال می‌گرفت…

خودش می‌گوید:
«من متولد ۸ تیر ۱۳۱۴ هستم. (۸۶ ساله). زاده و بزرگ شده‌ی تهران، محله سنگلج. این محله را به نام تياتر سنگلج، از قدیمی‌ترین سالن‌های تياتر در ایران می‌شناسند که هنوز دایر است. محله ما پرجمعیت و پرتردد و در دوران نوجوانی من پارکی در این محله ساخته شد که امروز به پارک شهر معروف است».

احمد با وساطت برادر بزرگترش وارد بسکتبال و باشگاه نيرووراستى شد.

«سال‌های چهارم و پنجم را در مدرسه مروی و سال ششم را در مدرسه فیروزبهرام به پایان رساندم و در تمام این سال‌ها بازیکن، کاپیتان و تمرین دهنده تیم‌ها بودم. با فیروزبهرام قهرمان آموزشگاههای تهران شدیم و نوروز سال بعد با تیم دبیرستان‌های تهران در مسابقه‌های قهرمانی آموزشگاههای کشور در یزد شرکت کردیم».

بعد از نیرووراستی و به پیشنهاد دوستانش به بوستان ورزش زیر نظر حسین جبارزادگان، مربی برجسته وقت، قرار گرفت.

در آغاز دهه ۳۰، تیم ملی برای مسابقه‌هایی در ترکیه آماده می‌شد اما در آخرین لحظه قبل از سفر گفتند به دلیل کمبود بودجه دولت، مسافرت لغو شد.

عکس از راست اصغر اردبیلی، ماشاالله صفی‌آریان، محمود عدل و احمد جلی. (۴ نفر از بازیکنان تیم ملی در آغاز سال‌های دهه ۳۰).

سال ۱۳۳۵ تیم ملی بسکتبال به پاکستان رفت و ۵ روز با تیم ملی و سایر تیم‌های این کشور مسابقه داد. احمد جلی یکی از اعضای این تیم بود.

این مطلب را هم مطالعه کنید؛  فیلیپ جلال‌پور/آرون گرامی‌پور/مایک رستم‌پور

اسامی و عکس تیم ملی بسکتبال در پاکستان ۱۳۳۵(بازنشر سال ۱۳۶۴ کیهان ورزشی).

در فصل ۱۹۵۴- ۱۹۵۵ انجمن ملی بسکتبال؛ ان بی ای، تصمیم گرفت تا دولف شایس و هم‌تیمی‌های او را به یک تور بین‌المللی بسکتبال با عنوان حُسن نیت بفرستد.

در میان کشورهای مصر و لبنان، یکی دیگر از ایستگاهها ایران بود. زمانی که او در خیابان‌های تهران قدم می‌زد مردی که انگلیسی صحبت می‌کرد پرسید:

بچه‌ها شما کی هستید؟

شایس به او گفت: «ما بسکتبالیست‌های سیراکیوز هستیم و برای بهترین تیم جهان بازی می‌کنیم؛ هارلم گلوبتروترز».

احمد جلی جوان ۲۰ ساله بسکتبال در آن روزها حضور بسکتبالیست‌های آمریکایی با ترکیب تئاتر و کمدی را به خاطر می‌آورد. مجموعه‌ای از مهارت‌های فردی که جوانان ایرانی برای نخستین بار تماشا می‌کردند.

او می‌گوید:

«بین دوستان و همبازیان من  کامبیز مخبری و ماشاالله صفی‌آریان بلافاصله این حرکات را یاد گرفتند و اجرا کردند».

هارلم گلوبتروترز، ایران را از طریق خرمشهر و آبادان ترک کرد اما به گفته‌ی جَلی اثرات حضور بازیکنان این تیم مانند دولف شایس، امتیازآور ان بی ای در آن روزگاران، تا مدت‌ها در یادها باقی ماند.
«سال ۱۳۳۷ تیم ملی بسکتبال با تیم شوروی بازی کرد. کُچ تیم جناب سروان حسین سرودی بودند. به من بین ۱۲ – ۱۰ دقیقه بازی رسید».

اسامی بازیکنان تا جایی که حافظه آقای جلی یاری کرد به این ترتیب است:

صلبی -، -،-، احمد جلی – اسماعیلی – خسرو تاج‌بخش – مرتضی مازیار – کمال مشحون، عبدالمنعم کمال، غلام واعظی، مصطفی افوضی -،-.

تحصیلات جلی در دانشگاه تهران با دومین حضور تیم بسکتبال دانشجویان ایران در یونیورسیاد جهانی همزمان شد.

این مطلب را هم مطالعه کنید؛  بهمن فرزانه

ایران برای نخستین بار در سال ۱۳۳۶ در بازی‌های دانشجویان جهان در پاریس شرکت کرد. در سال ۱۳۳۸ دومین حضور تیم دانشجویان با حضور بسکتبالیست‌های ملی و مطرح دانشجو از جمله احمد جلی شکل گرفت.

بازیکنانی همچون مهدی نمازی‌زاده، یزدان، منوچهر میرکاظمی، حسن شاداب، شریف‌زاده، جواد گل‌محمدی و منصور وفايی در تیم ملی حضور داشتند. بازیکنان دانشجوی آن روزگار رؤیای بازی‌های جهانی داشتند و این آرزو در مرداد و شهریور سال ۱۳۳۸، ( ۱۹۵۹) در تورین ایتالیا محقق شد.

این دومین حضور تاریخی بعد از سال‌های ۱۹۵۷ و  ۱۹۵۹ تورین، به مسابقه‌های دانشجویان ۱۹۶۱ صوفیه بلغارستان منتهی شد.

«در آن زمان بسکتبالیست‌های مطرحی مثل قهرمانلو، (بيژن و بهروز)، انشا، افشار، لاله‌زاریان و …. در رقابت‌ها حضور داشتند. ما در ایتالیا؛ مقابل اسپانیا، لبنان، آلمان، چکسلواکی و هلند بازی کردیم و در صوفیه نیز شوروی، اسرايیل، رومانی، هلند، آلمان‌غربی، ترکیه، ژاپن و کوبا حریفان ما بودند».

كاروان ايران در يونيورسياد ١٩٥٩

 

در مرداد و شهریور سال ۱۳۴۰ تیم منتخب دانشجویان ایران از طریق استانبول وارد صوفیه شد. دانشجویان بسکتبالیست ایرانی در استانبول با چند تیم باشگاهی ترکیه بازی تدارکاتی انجام دادند.

« آقای مفیدی که در سال‌های قبل دبیر ورزش دبیرستان فیروزبهرام بودند تیم ما را در هر دو دوره کُچ کردند».

جلی ادامه می‌دهد:
«در حال حاضر در شهر شارلوت و در ایالت کارولینای شمالی زندگی می‌کنم. حدود ۳۱ سال پیش گرین کارت گرفتم و ۲۲ است که سیتیزن آمریکا هستم و شرکت ساختمانی دارم. در سال ۲۰۰۵ میلادی برای آخرین بار به ایران آمدم».


پنج بازیکن شروع کننده تیم ملی دانشجویان ایران در یونیورسیاد جهانی تورین ایتالیا ۱۹۵۹

این مطلب را هم مطالعه کنید؛  بیژن قهرمانلو

از چپ به راست: منوچهر طاهری (کاپیتان و ملی‌پوش)، مهدی نمازی‌زاده (سال ۱۳۳۹ ملی‌پوش شد)، منوچهر میرکاظمی، منصور وفایی (ملی‌پوش) و احمد جلی (ملی‌پوش).

ايستاده از راست: مهدى نمازى‌زاده، جواد گلمحمدى، بهرام قهرمانلو، مفيدى ( دبير ورزش)، رئوفى، احمد جلى، ماشاالله شريف‌زاده، بيژن قهرمانلو.
نشسته از راست: اكبر موسى زاده، فرخ شهريور، منوچهر ميركاظمى.

احمد جَلی از بنیانگذاران تیم‌های بسکتبال و والیبال باشگاه «هما»ست.

او در اوائل دهه ۴۰ عضو هیئت مدیره هما متشکل از خلبان گلوردی پیمانی (قهرمان دوومیدانی)، سودابه حسنی (قهرمان هفتگانه) و فرید داوری (فوتبالیست خوزستانی) شد.

«به همراه تعدادی از دوستان بسکتبالیست و والیبالیست تیم‌های بسکتبال و والیبال هما را تشکیل دادم و خودم آن تیم‌ها را کُچ می‌کردم. علاوه بر رقابت در تهران در  مسافرت‌های متعدد در سطح ایران نیز با تیم‌های مختلف بازی می‌کردیم».
پس از انقلاب تیم بسکتبال هما بعد از سال‌ها فعاليت در رده‌های سنی و باشگاه‌های ایران و تهران سرانجام در سال ۱۳۸۳ (بزرگسالان) و پس از چند سال فعاليت در رده‌هاى سنى در سال ۱۳۹۰ منحل شد.

منبع: کاوش بسکتبال افشین رضاپور

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.