نگاهی جامعه‌شناختی به بازی‌های توکیو

سایت خانه بسکتبال ایران؛ المپیک با جنگ‌های بین‌الملل عقب افتاده بود اما کرونا پس از یک سال وقفه منجر به برگزاری بازی‌های 2020 در سال 2021 شد.

شاید مسابقات جهانی و قاره‌ای در طول سال ورزشکاران بیشماری را دور هم جمع کند و رویدادهای متعدد از حساسیت رقابت‌های بین ورزشکاران بکاهد اما فعالیت‌های ورزشی ملت‌ها در المپیک به اوج می‌رسد.

ورزشکاران از هویت فردی به ملی و به افرادی برای افتخارآفرینی ملت‌های خود تبدیل می‌شوند و در این راه، سختی‌های ورزش قهرمانی را به جان می‌خرند.

المپیک مصداق بارزی از گفت و گوی تمدن‌ها، پلورالیسم در میدان ورزش و نمونه‌ی روشنی از «جهانی شدن» است.

در نقد و بررسی المپیک توکیو 2020؛ عقلانیت ورزشی، در کنار «تخصص‌گرایی» یک بار دیگر بر لزوم استفاده و صورت‌بندی درستی از مدیریت، سازماندهی، فناوری، تدارکات، و سرانجام رقابت با برابری فرصت در ورزش تأکید کرد.

عقلانیت ورزش در نگاه ژاپنی‌های منضبط با ذهن نظام یافته‌ی اجتماعی – با وجود اعتراضاتی به برپایی بازی‌ها – باعث شد تا آنان به بهترین شیوه از نمایندگان ملت‌ها در دهکده‌ی بازی‌ها استقبال کنند و کلیه‌ی رقابت‌ها توسط افراد منتسب و داوطلب، باز هم به صورت بهره‌گیری از مشخصه‌های عقلانی در ورزش به درستی اداره شود.

عقلانی شدن و تخصص‌گرایی، دو مؤلفه جدا نشدنی در دنیای مدرنیته است که ژاپنی‌ها علاوه بر این دو مؤلفه، با بهره‌مندی از تکنولوژی، توسعه ورزش و اهمیت آن را در ساختار اجتماعی به نمایش گذاشتند.

عقلانیت در ورزش ژاپن فقط شامل این دستاوردها نیست بلکه آنان قادر به بازتولید مؤفقیت‌ها و شکست‌ها در قالب کالای فرهنگی و ثبت تاریخ اجتماعی در دوران کرونا از طریق ورزش شدند.

رویکردهایی که صرفاً معطوف به مدال نیست اما تمامی دستاوردهای دوران ما را در گفتمان، و شکل نظام یافته‌ای بر اساس استفاده از تجربیات تکرار شونده به همراه دارد.

(ژاپن در مدال‌آوری المپیک، با 27 + 14 + 17، بعد از آمریکا و چین، در جدول توزیع مدال‌ها سوم شد).

افشین رضاپور